Hoewel sommige wijzigingen technisch van aard lijken, raken zij aan belangrijke onderwerpen zoals profilering, internationalisering en de inrichting van beoordelingsprocedures. Wat verandert er precies en wat betekent dit voor instellingen en opleidingen?

Belangrijkste wijzigingen

Het verdwijnen van bijzondere kenmerken
Een van de meest opvallende wijzigingen is de afschaffing van de bijzondere kenmerken binnen het accreditatiestelsel. Dit betreft onder meer Duurzaam Hoger Onderwijs en Ondernemen, maar ook bijzondere kenmerken die door opleidingen zelf zijn geformuleerd. Voor de afbouw van de bijzondere kenmerken heeft de NVAO overgangsregelingen opgesteld.

Voor internationalisering ligt dit anders. Het internationale Certificate for Quality in Internationalisation (CeQuInt) blijft beschikbaar voor opleidingen en instellingen die de kwaliteit van hun internationalisering extern willen laten beoordelen en zichtbaar willen maken.

Ook de procedure voor het Bijzonder Kenmerk Kleinschalig en Intensief Onderwijs is herzien. Vanaf 1 september 2026 wordt deze aangeduid als ‘aanvragen voor toestemming voor specifieke selectiecriteria en verhoogd collegegeld’. Hiermee sluit de benaming duidelijker aan bij het doel van de procedure. Voor de overgang naar de herziene procedure heeft de NVAO een overgangsregeling uitgewerkt.

Meer informatie over de wijzigingen en overgangsregelingen is te vinden in de Uitvoeringsregels Accreditatiestelsel 2026.

Aanvullende toelichting op veelgestelde vragen
Naast de actualisering van de uitvoeringsregels heeft de NVAO een FAQ gepubliceerd waarin aanvullende uitleg wordt gegeven over de wijzigingen. Hiermee wil de organisatie instellingen ondersteunen bij de interpretatie van de nieuwe regels en procedures. De FAQ wordt de komende periode verder aangevuld en de website wordt waar nodig bijgewerkt.

Verdere uitwerking van definities
De aanpassingen zijn tot stand gekomen na consultatierondes waarin gesprekken zijn gevoerd met instellingen, panels, secretarissen en evaluatiebureaus. De aanpassingen zijn bedoeld om procedures te verduidelijken, begrippen scherper af te bakenen en beter aan te sluiten bij de huidige praktijk. 
Uit de consultaties bleek behoefte aan meer duidelijkheid over een aantal veelgebruikte begrippen. Daarom werkt de NVAO definities verder uit voor onder andere afstudeerrichting, specialisatie, track, onderwijslocatie en gezamenlijk onderwijs. De NVAO geeft daarbij aan dat deze definities nadrukkelijk een 'work in progress' zijn en op basis van ervaringen verder kunnen worden aangescherpt.

Wat betekent het verdwijnen van de bijzondere kenmerken voor opleidingen?

Met het verdwijnen van de bijzondere kenmerken verandert de manier waarop opleidingen bepaalde onderscheidende kwaliteiten binnen het accreditatiestelsel zichtbaar kunnen maken. Dat betekent echter niet dat thema's als duurzaamheid, internationalisering of ondernemerschap minder belangrijk worden. Veel instellingen blijven juist in deze onderwerpen investeren als onderdeel van hun strategische profiel en maatschappelijke opdracht.

Opleidingen die hun inspanningen op dergelijke thema's zichtbaar willen maken, kunnen nog steeds kiezen voor externe toetsing en erkenning. Zo blijft het bijvoorbeeld mogelijk om audits uit te laten voeren voor het Hobéon Keurmerk Duurzaam Hoger Onderwijs (DHO). Het keurmerk blijft bestaan, bestaande certificaten behouden hun geldigheid en opleidingen kunnen ook in de toekomst een audit-, nulmeting- of certificeringstraject doorlopen. Daarnaast kunnen opleidingen ervoor kiezen een duurzaamheidsaudit te combineren met een reguliere accreditatieaudit, waardoor bestaande documentatie, gesprekken en bewijslast efficiënt kunnen worden benut.

Bij Hobéon zien wij dat opleidingen steeds vaker op zoek zijn naar manieren om hun onderscheidende karakter inzichtelijk te maken voor studenten, medewerkers, werkveldpartners en andere stakeholders. Naast onze rol als evaluatiebureau ondersteunen wij instellingen daarom ook bij audits, kwaliteitsbeoordelingen en ontwikkeltrajecten die bijdragen aan profilering en kwaliteitsontwikkeling. Juist nu de wijze van erkennen verandert, blijft de behoefte bestaan om zichtbaar te maken waar een opleiding voor staat en welke maatschappelijke meerwaarde zij biedt.

Jouw opleidingsprofiel in beeld

Wil je weten hoe je het onderscheidende profiel van jouw opleiding zichtbaar kunt maken of onafhankelijk kunt laten beoordelen? Hobéon denkt graag met je mee over de mogelijkheden. Voor opleidingen die zich willen profileren op duurzaamheid bieden we onder meer het Keurmerk Duurzaam Hoger Onderwijs (DHO). De beoordeling hiervoor vindt plaats aan de hand van het Sustainability in Higher Education (SHE)-beoordelingskader.