Praktijkgericht onderzoek

Hogescholen zijn steeds actiever in onderzoek en willen daarmee de kwaliteit van hun onderwijs verbeteren en samen met het werkveld via innovaties bijdragen aan regionale ontwikkeling.
Praktijkgericht onderzoek door hogescholen is geen doel op zich, maar dient bij te dragen aan de kwaliteit van onderwijs. Steeds is het doel om onderzoekers, docenten, studenten en het werkveld bijeen te brengen in processen gericht op innovatie en vernieuwend professioneel handelen.

Literatuuronderzoek toont aan dat de volgende factoren bijdragen aan een succesvolle aanpak:   

  • Identificeer thema’s waaraan de hogeschool samen met innovatieve partijen uit het werkveld  wil werken.
  • Zorg dat de opleidingen en onderzoekers dezelfde thema’s als speerpunt hebben. Zorg dat deze thema’s nuttig en relevant zijn voor docenten en studenten en dat ze aansluiten op toekomstige loopbanen.
  • Ontwikkel een onderzoekslijn waarin studenten leren onderzoeken volgens de wetenschappelijke methode.
  • Geef ook ruimte aan creativiteit en probleem-oplossen, zodat studenten leren om waardevolle beroepsproducten (innovaties, adviezen, nieuwe manieren van handelen, zelfreflectie) te ontwikkelen.
  • Realiseer sterke netwerken waarin docenten, studenten, werkveld en (lectoraats)onderzoekers samenwerken.
    Zorg voor ambassadeurs in het werkveld die de onderzoeksresultaten mede verspreiden.  

Wat levert dit op? Een hoog niveau van afstuderen & lectoraten die het goed doen op de drie resultaatgebieden:
kennisontwikkeling, impact op het werkveld, impact op het onderwijs.

Onze ervaring en inzichten komen uit de praktijk - wij adviseren kenniscentra en opleidingen in het gehele land op zeer uiteenlopende domeinen over bovenstaande thema’s. Wij voeren adviestrajecten uit op diverse hogescholen en enkele universiteiten. Wij bieden de volgende diensten aan:

Praktijkgericht onderzoek - ontwikkelen

  • Kwartier maken voor kenniscentra & Centres of Expertise

    Gaat uw hogeschool een nieuw lectoraat, kenniscentrum of Centre of Expertise inrichten?
    Wij helpen startende onderzoekseenheden bij het richting kiezen en kwartier maken. Via gesprekken en sessies met interne en externe partijen helpen wij de onderzoekseenheid een specifieke set van strategische en operationele benaderingen te ontwikkelen die past bij de context. Afhankelijk van de klant, zullen de oplossingen het volgende omvatten:

    • Formuleren van een intern en extern gedragen missie en onderzoeksprofiel
    • Ontwikkelen van relaties met het (regionale) werkveld
    • Samenwerken met universiteiten en onderzoeksinstituten
    • Onderwijs verweven met onderzoek
    • Betrekken en professionaliseren van docenten
    • Formuleren onderzoeksthema’s en projecten met werkveld
    • Accountmanagement en communicatie met stakeholders
    • Realiseren van impact in (praktijkgerichte) wetenschap, werkveld en onderwijs
    • Financieel advies

    Recente projecten:  Kwartiermakerschap voor de inrichting van een lectoraat Green Logistics voor de Hanzehogeschool Groningen, in nauwe samenwerking met regionaal en landelijk bedrijfsleven, Rijksuniversiteit Groningen en provincie.

  • Faciliteren van samenwerking onderzoek, onderwijs en werkveld

    Praktijkgericht onderzoek is relatief nieuw. Het verbinden van onderzoek, onderwijs en werkveld is  een uitdaging. Vaak is het onderzoek in een hogeschool niet aangesloten op de leefwereld van studenten en docenten. Het staat te ver van ze af. Ook is het niet makkelijk om de kennis- en innovatievragen in het werkveld te achterhalen en om te zetten in inspirerend, spannend onderzoek met resultaten die vervolgens opgepakt worden door het werkveld.

    Zoekt uw opleiding, kenniscentrum of sector naar een nieuwe richting voor het praktijkgerichte onderzoek? Wilt u meer impact hebben en partijen als vanzelf aan u verbinden? Zonder geploeter en desinvesteringen een goede, nieuwe oriëntatie vinden? Wij zijn bedreven in het ontwikkelen van strategische en operationele benaderingen voor kenniscentra, opleidingen en sectoren en passen daarvoor ketengesprekken en andere werkvormen toe. Onze ervaring en inzichten komen uit de praktijk - wij adviseren en evalueren kenniscentra in het gehele land en op zeer uiteenlopende domeinen en een deel van onze adviseurs werk(t)en in het praktijkgerichte onderzoek. Afhankelijk van de klant, zullen de oplossingen het volgende omvatten:

    • Herformuleren van een intern en extern gedragen missie en onderzoeksprofiel
    • Doelgericht en selectief versterken van relaties met het (regionale) werkveld
    • Doeltreffend samenwerken met toonaangevende universiteiten en onderzoeksinstituten
    • Onderwijs krachtiger verweven met onderzoek – ook op organisatieniveau
    • Betrekken en professionaliseren van docenten
    • Formuleren nieuwe onderzoeksthema’s en projecten met werkveld
    • Accountmanagement en communicatie met stakeholders
    • Realiseren van impact in (praktijkgerichte) wetenschap, werkveld en onderwijs
    • Financieel advies
  • Coachen van onderzoeksleerlijnen

    Onder constructie.

  • Scan kwaliteitscultuur

    De kwaliteitscultuur van een organisatie is af te lezen aan de wijze waarop de professionals (management, docenten, ondersteuners) werken aan de eigen professionele ontwikkeling.
    Met dit analyse-instrument bieden wij u in korte tijd, met een beperkte inbreng vanuit uw organisatie een diagnose van de kwaliteitscultuur binnen uw organisatie, afdeling of opleiding.
    Door middel van de scan wordt de kwaliteitscultuur van uw organisatie voor u herkenbaar en mogelijk ook hanteerbaar en beïnvloedbaar.

    Lees er meer over in onze productsheet Scan Kwaliteitscultuur

Praktijkgericht onderzoek - evalueren

  • Onderzoeksvisitaties

    Scholen werken gezamenlijk op brancheniveau aan de kwaliteitszorg van het praktijkgericht onderzoek. Lectoraten en/of kenniscentra worden met enige regelmaat extern geëvalueerd. Hobéon voert als externe partij, in velerlei vorm, deze onderzoeksvisitaties uit volgens het (nieuwe) branche protocol kwaliteitszorg onderzoek 2016 - 2022. Eén van de mogelijkheden is om de onderzoeksvisitatie tegelijk met een opleidingsbeoordeling (accreditatie) bij een aan het betreffende lectoraat of kenniscentrum gerelateerde opleiding uit te voeren. In dit geval spreken we van een gecombineerde audit. Een andere variant is de onderzoeksvisitatie met een ketengesprek waarin de samenwerking tussen onderzoek, opleiding en werkveld in specifieke onderzoeksprojecten centraal staat. Onze commissies hanteren de doelen van het kenniscentrum/de hogeschool als startpunt en leveren maatwerk. Efficiëntie en het realiseren van relevante uitkomsten zodat uw weet hoe het staat met de kwaliteit en hoe het nog beter kan staan centraal in onze werkwijze. 

  • Kwaliteitszorgsysteem onderzoek

    Het nieuwe brancheprotocol kwaliteitszorg onderzoek (BKO, 2016-2021) dat in december 2015 is gelanceerd stelt nieuwe eisen aan uw kwaliteitszorgsysteem onderzoek. Een goed moment om na te gaan of het huidige kwaliteitszorgsysteem aan uw wensen voldoet. Vaak wordt er veel informatie verzameld, maar is er nauwelijks sprake van gebruik en verbeterbeleid met behulp van deze data. Op andere- cruciale prestatiegebieden- wordt in het duister getast en heeft niemand een idee hoe het staat met de prestaties. Dat kan beter en efficiënter. Voor diverse hogescholen hebben wij kwaliteitszorgsystemen doorgelicht of geadviseerd in het herontwerpen volgens een gebruikersgerichte benadering.

  • Doorlichten onderzoek op instellingsniveau

    Voorheen evalueerde de VKO commissie de kwaliteit van het kwaliteitszorgsysteem onderzoek. In deze validatie bleef de kwaliteit van het onderzoek buiten beschouwing. Deze verplichting is sinds 1 januari 2016 verdwenen. In deze – relatief nieuwe dienst van Hobéon- gaan we verder dan de VKO en evalueren wij voor interne doeleinden de kwaliteit van het praktijkgerichte onderzoek inclusief de doorwerking naar onderwijs en werkveld.
    Een doorlichting is relevant als u een beter inzicht in de kwaliteit van het praktijkgerichte onderzoek als geheel wilt krijgen en tijdig uw sturing wilt bijstellen. Is er wellicht een centraal hogeschoolbreed onderzoeksthema nodig of maatregelen om samenwerking tussen lectoraten of tussen lectoraten en het regionaal werkveld te faciliteren? Loopt de hogeschool keer op keer onderzoeksmiddelen mis en waardoor komt dit? Tevens is een doorlichting een  goede voorbereiding op de instellingstoets waarin onderzoek en de invloed daarvan op de kwaliteit van het onderwijs een steeds prominentere plaats krijgt.

  • Meta-evaluatie onderzoeksvisitaties

    Als er meerdere onderzoeksvisitaties zijn verricht, vallen daar vaak een aantal patronen in te ontdekken. Deze patronen – zowel als het gaat om successen als om falen - zijn erg interessant. Good practices kunt u vermenigvuldigen en het twee keer in dezelfde kuil stappen voorkomen. Een meta-evaluatie levert u een overzicht van succes- en faalfactoren waarmee u de impact van uw praktijkgerichte onderzoek met een relatief kleine inspanning kunt verhogen.

 

Meer informatie?

Heeft u vragen of wenst u meer informatie over praktijkgericht onderzoek, neemt u dan contact op met
Remke Klapwijk, Wes Wierda of Wienke Blomen door te bellen met (070) 30 66 800.